Pijn bij kanker

Pijn bij kanker kan verschillende oorzaken hebben en is vaak het gevolg van een combinatie van factoren:

• Direct door de tumor zelf: Bijvoorbeeld door voortschrijdende tumorgroei die druk uitoefent op botten, organen, zenuwen of bloedvaten. Dit veroorzaakt vaak scherpe of kloppende pijn, vooral bij botmetastasen, waar soms zelfs spontane doorbraakpijn optreedt. Tumoren kunnen ook chemische stoffen vrijgeven die normaal niet-pijnlijke prikkels als pijnlijk ervaren laten worden.
• Door kankermedicijnen en -behandelingen: Chemotherapie kan zenuwpijnen veroorzaken, zoals perifere neuropathie, die zich uit in tintelingen, brandende pijn of gevoelsverlies, met soms blijvende klachten. Radiotherapie en immuuntherapie kunnen op hun beurt huid- of weefselbeschadiging, botnecrose of ontstekingen veroorzaken.
• Door ingrepen en procedures: Operaties kunnen littekenpijn of fantoompijn veroorzaken, en ook diagnostische ingrepen zoals biopsieën kunnen tijdelijk pijn opleveren.
• Door fysieke complicaties of verzwakking: Tumoren kunnen bloedvaten verdrukken en zo diepveneuze trombose (DVT) veroorzaken met pijn en zwelling. Andere oorzaken zijn infecties, doorligwonden of verstoorde bloedcirculatie.

Vaak kan pijn bij patiënten met kanker goed gecontroleerd worden met medicatie in pil op pleistervorm.

In een aantal gevallen dient echter een interventionele pijnbestrijding toegepast te worden, afhankelijk van de lokalisatie van de pijn, zoals pijn ter hoogte van de leverregio, pancreasregio, lage rug, …

• Epidurale toediening van pijnmedicatie bij pijn gelokaliseerd in, of de onderste lichaamshelft, of alleen de bovenste lichaamshelft, of alleen de romp.
• Intrathecale of spinale toediening van pijnmedicatie bij onvoldoende pijnstillend effect, of te ernstige bijwerkingen van algemeen toegediende opioïden.
• Intraveneuze pijntherapie bij onvoldoende pijnstillend effect, of te ernstige bijwerkingen van algemeen toegediende opioïden.
• Plexus coeliacus of plexus splanchnicus blokkade bij bovenbuikpijn door maligne aandoeningen van bv. pancreas, lever, maag, bovenpool nier, of plexus hypogastricus blokkade bij viscerale pijn door tumoren in het bekken zoals blaas-, baarmoeder-,… tumoren.
• Zadelblock-lower end block bij perineale pijn (rectum, blaascarcinoom,..), pijnlijke tenesmen (=pijnlijke krampen bij/of aandrang tot ontlasting of plassen). Enkel indien reeds verlies van blaas- en rectumfunctie.