Complex regionaal pijnsyndroom

CRPS ontstaat meestal na een letsel of medische ingreep aan een ledemaat. De klachten zijn ernstiger dan wat normaal verwacht wordt bij dit letsel en blijven, of verergeren, ondanks het genezingsproces van het initiële letsel.

De aandoening wordt verklaard door een ontregeling van het zenuwstelsel in combinatie met ontstekingsreacties en vasomotorische (bloedvaten) afwijkingen, niet door weefselschade op zich. In medische termen spreken we van centrale en perifere sensitisatie: het zenuwstelsel reageert versterkt op pijnprikkels, met uiteenlopende symptomen als gevolg.

Belangrijke symptomen kunnen zijn:

• Continue brandende, kloppende pijn, vaak gepaard met extreme gevoeligheid voor aanraking of temperatuursveranderingen.
• Zwelling, verkleuring of afwijkende huidtemperatuur (bijvoorbeeld wisselend warm en koud).
• Huidveranderingen, zoals een glanzende huid.
• Haar- en nagelgroei afwijkingen.
• Beweeglijkheidsverlies of spierstijfheid in het getroffen lidmaat.

CRPS kan in ernst en verloop sterk van persoon tot persoon verschillen. Bij sommigen verdwijnen de klachten binnen enkele weken of maanden, anderen krijgen langdurige beperkingen.

In de meeste gevallen treedt CRPS op na een trauma zoals een breuk, kneuzing, of zelfs een injectie of kleine wond. Het lijkt een overreactie van het zenuwstelsel, waarbij ontsteking, bloedvaten en pijnverwerkingsmechanismen verstoord raken.

Het biopsychosociaal model kan helpen om CRPS beter te begrijpen:

• Biologisch: ontstekingsmechanismen, zenuwontregeling en veranderde bloedstroom.
• Psychologisch: stress, angst of copingstijl kunnen de pijnbeleving beïnvloeden.
• Sociaal: steun uit de omgeving, beperkingen in werk of sociale activiteiten spelen een belangrijke rol bij het herstel en het dagelijks functioneren.

Er bestaat geen genezende behandeling voor CRPS, maar doelgerichte aanpak kan helpen om pijn te verlichten en de impact op het dagelijks leven te verbeteren. Meestal is een multidisciplinaire aanpak het meest effectief.

Mogelijke behandelingen omvatten:

• Bewegingstherapie zoals fysiotherapie of oefentherapie om mobiliteit en doorbloeding te stimuleren
• Pijnbehandeling op maat, zoals medicatie tegen zenuwpijn, ontstekingen of vaatproblemen.
• Multidisciplinaire revalidatieprogramma’s, waarin beweging, coping en lichaamsbeeld centraal staan.

Ook zijn er, afhankelijk van ernst en respons:

• Ketamine- of bisfosfonaattherapieën als aanvullende opties bij therapieresistentie.
• Neurostimulatie  voor patiënten met chronisch aanhoudende klachten.